Tokyowing's Blog

ARTIST TALK by Apichatpong Weerasethakul at Museum of Contemporary Art Tokyo

Posted in Apichatpong Weerasethakul, ART MUSEUM, EXHIBITION, TALK by tokyowing on November 19, 2010

วันศุกร์ที่ 19 พฤศจิกายน 2553 โตเกียว เป็นวันที่น่าประทับใจอีกวันหนึ่งที่ได้มีโอกาสฟังบรรยายของคุณ อภิชาตพงศ์ วีระเศรษฐกุล ที่มาเล่าเรื่องเบื้องหลังของภาพยนตร์เรื่อง ลุงบุญมีระลึกชาติรวมไปถึงงานศิลปะที่กำลังแสดงอยู่ที่ Museum of Contemporary Art Tokyo การทำงานหาข้อมูลของตัวผู้กำกับและทีมงานนั้นใช้เวลาเยอะมากในการหาข้อมูลในภาคอีสาน ก่อนจะข้ามไปฝั่งลาว ตัวผู้กำกับเองก็ไปใช้ชีวิตอยู่ในพื้นที่หลายเดือนเพื่อหาข้อมูลก่อนการถ่ายทำ แล้วกลายมาเป็นภาพยนตร์ให้เราได้ชมกันไม่ถึงสองชั่วโมง บางฉากบางตอนในภาพยนตร์ที่ถ่ายบ้านชาวบ้าน ทำให้เราเห็นชาวบ้านและวิถีชีวิตที่ถูกเชื่อมโยงไปกับการเมืองในรูปแบบต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นช่วงความคิดทางการเมืองแบบคอมมิวนิสต์เข้ามาปะทะกับความเป็นท้องถิ่นและศาสนา รวมไปถึงวิธีที่รัฐไทยเข้ามาจัดการควบคุมชาวบ้านในรูปแบบต่างๆ ดังนั้นบ้านและสิ่งของต่างๆในบ้านจึงไม่ได้เป็นบ้านชาวบ้านแบบโรแมนติกแบบสายตาสถาปนิกที่เรามองกัน ว่ามีสวนไว้ปลูกผักกินเอง  ครอบครัวล้อมวงกินข้าวกันหลังทำไร่ทำนา ชีวิตของชาวบ้านมีมิติมากกว่านั้น นี้ยังไม่นับการไหลถ่ายเทของผู้คนเชื้อชาติต่างๆตามแนวตะเข็บรอยต่อระหว่างชายแดนที่มีวัฒนธรรมแตกต่างกันต้องมาพบปะพูดคุยใช้ชีวิตร่วมกันในหลากหลายระดับมาก ซึ่งหากใครที่เคยได้อ่านหนังสือของ “ชุมชนจินตกรรม” ของ Benedict Anderson  (imagined communities) ก็คงช่วยทำให้เราเขาใจงานต่างๆของอภิชาตพงศ์ได้มากขึ้นรวมไปถึงความเคลื่อนไหวทางประวัติศาสตร์บางส่วนของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และของโลกในบางพื้นที่ รวมไปถึงการทำความเข้าใจมิติทางด้านสังคมและกลไกการทำงานของรัฐและแนวคิดชาตินิยมด้วย เป็นเรื่องสำคัญที่สถาปนิกที่ทำงานวิจัยสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นต้องข้ามไปดูงานวิจัยของคนสายอื่นบ้าง ไม่งั้นงานวิจัยสถาปัตยกรรมพื้นิถิ่นในไทยก็จะจบอยู่แค่การรวบรวมเก็บข้อมูลรูปแบบบ้านหรือวัดเพียงไม่กี่แบบและทำรังวัดก่อนสรุปรวบยอดว่าตัวอย่างเหล่านี้คือ ตัวอย่างงานพื้นถิ่นที่ดี ซึ่งอย่างน้อยในภาพยนตร์ของ อภิชาตพงศ์ ก็เปิดพื้นที่ในการมองสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นในมุมที่เราไม่เคยเห็นมาก่อนเลยในงานภาพยนตร์ร่วมสมัยของไทยและรวมถึงแวดวงสถาปัตยกรรมร่วมสมัยของไทยด้วย


Advertisements